Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA) ve online mağazalar: Haziran 2025'ten bu yana neler geçerli?

EAA, 28 Haziran 2025'ten beri AB tüketicilerine satış yapan online mağazaları kapsıyor. Kapsam, mikro işletme muafiyeti, EN 301 549, WCAG ve zorunlu bilgiler.

FixReports editör ekibi9 dk okuma

Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA), yani (AB) 2019/882 sayılı Direktif, 28 Haziran 2025'ten bu yana AB'deki tüketicilere sunulan e-ticaret hizmetlerine uygulanıyor. Bu da AB'deki alışverişçilere satış yapan online mağazaların çoğunu kapsıyor. Kapsamdaki mağazalar web sitelerini ve uygulamalarını erişilebilir hale getirmek, tedarikçilerin sağladığı ürün erişilebilirlik bilgilerini müşterilere aktarmak, giriş ve ödeme işlevlerini erişilebilir tutmak ve hizmetin gereklilikleri nasıl karşıladığını açıklayan bilgileri yayımlamak zorundadır. Hizmet sunan mikro işletmeler muaftır. Her üye devlet kuralları kendi ulusal mevzuatıyla uyguladığı için yetkili makamlar ve yaptırımlar ülkeden ülkeye değişir.

Temel noktalar

  • E-ticaret hizmetleri direktifin Madde 2(2)(f) hükmünde sayılır ve kurallar 28 Haziran 2025'ten sonra tüketicilere sunulan hizmetlere uygulanır ((AB) 2019/882 sayılı Direktif (yeni sekmede açılır)).
  • Hizmet sunan mikro işletmeler (10'dan az çalışanı olan ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı en fazla 2 milyon EUR olan işletmeler) hizmet gerekliliklerinden muaftır (Madde 3(23) ve 4(5)).
  • 24 Ağustos 2026'da kabul edilen EN 301 549 V4.1.1, EAA'yı desteklemek için hazırlandı ve web bölümünü WCAG 2.2 ile uyumlu hale getiriyor (ETSI (yeni sekmede açılır)).
  • Hizmet sağlayıcılar erişilebilirlik bilgilerini genel hüküm ve koşullarına ya da eşdeğer bir belgeye koymak zorundadır (Madde 13(2) ve Ek V).
  • Yaptırımlar ulusal düzeyde belirlenir: İrlanda'da (yeni sekmede açılır) iddianameyle yapılan yargılamada 60.000 EUR'ya kadar ceza öngörülürken, Almanya'da (yeni sekmede açılır) uyumsuz bir hizmet sunmanın para cezası 100.000 EUR'ya kadar çıkabiliyor.

Bu yazı, direktifin ve iki ulusal yasanın 22 Ekim 2026 itibarıyla bir özetidir; hukuki tavsiye değildir. Kararlarınızı, satış yaptığınız ülkelerin mevzuatını bilen bir avukatla birlikte kontrol edin.

Avrupa Erişilebilirlik Yasası online mağazalar için geçerli mi?

Evet; mağaza AB'deki tüketicilere satış yapıyorsa ve mikro işletme değilse geçerlidir.

Direktifin Madde 3(30) hükmü, e-ticaret hizmetlerini web siteleri ve mobil cihaz tabanlı hizmetler aracılığıyla, bir tüketici sözleşmesi kurmak amacıyla tüketicinin bireysel talebi üzerine uzaktan sunulan hizmetler olarak tanımlar. Direktifin 43. gerekçesine göre e-ticarete ilişkin yükümlülükler her türlü ürün veya hizmetin online satışına uygulanır. Bu kapsam mağaza sitenizi, varsa alışveriş uygulamanızı ve ürün sayfasından tamamlanan siparişe kadar uzanan yolu içerir.

Kapsamı üç sınır belirler:

  • Yalnızca tüketiciler. Tüketici; ticari, iş, zanaat veya mesleki faaliyetleri dışındaki amaçlarla alışveriş yapan gerçek kişidir (Madde 3(22)). Yalnızca işletmelere satış yapan bir mağaza e-ticaret kurallarının dışında kalır.
  • Tarihler. Üye devletlerin ulusal mevzuatlarını 28 Haziran 2022'ye kadar kabul etmeleri ve 28 Haziran 2025'ten itibaren uygulamaları gerekiyordu (Madde 31).
  • Bazı içerikler kapsam dışıdır. Madde 2(4); 28 Haziran 2025'ten önce yayımlanmış önceden kaydedilmiş ses ve video içeriklerini ve ofis dosyalarını, bu tarihten sonra güncellenmeyen arşiv içeriklerini ve işletmenin finanse etmediği, geliştirmediği ve kontrol etmediği üçüncü taraf içeriklerini kapsam dışında bırakır.

Hangi online mağazalar EAA'dan muaf?

Hizmet sunan mikro işletmeler, hizmetlere yönelik erişilebilirlik gerekliliklerinden ve bunlarla ilgili yükümlülüklerden muaftır (Madde 4(5)).

Mikro işletme, 10'dan az kişi çalıştıran ve yıllık cirosu veya yıllık bilanço toplamı 2 milyon EUR'yu aşmayan işletmedir (Madde 3(23)). Direktifin 53. gerekçesi, işletmelerin 2003/361/EC sayılı Komisyon Tavsiyesindeki koşulları ve kuralların dolanılmasını önlemeye yönelik içtihadı gerçekten karşılaması gerektiğini belirtir. Bu nedenle mağazanız daha büyük bir grubun parçasıysa tanımın sizin durumunuza nasıl uygulandığını kontrol edin.

Başka kolaylıklar da var, ancak bunlar belge hazırlamayı gerektirir:

KolaylıkKoşulYapmanız gerekenKaynak
Mikro işletme muafiyeti10'dan az çalışan ve en fazla 2 milyon EUR ciro veya bilanço toplamıHizmet kuralları kapsamında hiçbir şeyMd. 4(5), 3(23)
Temel değişiklikUyum, hizmetin temel niteliğini değiştirecekseDeğerlendirmeyi belgeleyin, beş yıl saklayın ve yetkili makamı bilgilendirinMd. 14(1)-(3), 14(8)
Orantısız yükEk VI kriterlerine göre maliyetler faydaları aşıyorsaYukarıdakiyle aynı; ayrıca değerlendirmeyi en az beş yılda bir yenileyinMd. 14(2)-(8), Ek VI
Geçiş dönemi28 Haziran 2025'ten önce hukuka uygun şekilde kullanılan ürünlerle sunulan hizmetler; bu tarihten önce yapılmış sözleşmelerEn geç 28 Haziran 2030'a kadar geçerlidirMd. 32(1)

Erişilebilirliği iyileştirmek için dışarıdan finansman alınmışsa orantısız yük iddiasında bulunulamaz (Madde 14(6)). Madde 32, hizmet sunmak için kullanılan ürünlere ve mevcut sözleşmelere atıfta bulunur; bu nedenle bir mağaza sitesi için bu hükme güvenmeden önce avukatınıza danışın.

EN 301 549 ve WCAG, EAA ile nasıl bağlantılı?

EN 301 549, Avrupa'nın bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) erişilebilirlik standardıdır ve web bölümü (bölüm 9) WCAG üzerine kuruludur.

Madde 15'e göre, referansı AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanmış uyumlaştırılmış bir standarda uygun olan bir hizmetin, o standardın kapsadığı gereklilikleri karşıladığı varsayılır. EN 301 549 V4.1.1 (2026-09), EAA'yı desteklemek amacıyla Komisyonun C(2022) 6456 sayılı standardizasyon talebi kapsamında hazırlandı. Standardın önsözüne göre bu uygunluk varsayımı, standardın referansı direktif kapsamında Resmi Gazete'de yayımlandığında geçerli olur. 22 Ekim 2026 itibarıyla bu yayımı doğrulayamadık; bu nedenle buna güvenmeden önce kontrol edin. Önceki sürüm olan V3.2.1 (2021) ise kamu sektörü web sitelerini kapsayan Web Erişilebilirliği Direktifi için hazırlanmıştı.

Bir web mağazası için ilgili kısımlar şunlardır:

  • Bölüm 9 (Web). V4.1.1'de WCAG 2.2 AA seviyesine uygunluk, 9.1 ile 9.4 arasındaki bölümlere ve 9.6'daki uygunluk gerekliliklerine uygunlukla eşdeğerdir.
  • WCAG 2.2. Standarda göre W3C Tavsiyesi (yeni sekmede açılır) (güncel sürüm 12 Aralık 2024 tarihli), ISO/IEC 40500:2025 ile aynıdır.
  • Direktifin kendisi. Ek I, Bölüm III(c), web sitelerinin ve mobil uygulamaların WCAG ile aynı dört ilkeyi esas alarak "tutarlı ve yeterli bir şekilde" erişilebilir olmasını şart koşar.

Dolayısıyla bir mağaza için pratikteki test hedefi WCAG 2.2 AA seviyesidir. Ancak direktif, erişilebilir hizmet bilgisi ve destek gibi bir web standardının denetleyemeyeceği konuları da kapsar (Ek I, Bölüm III(b) ve (d)).

EAA, e-ticaret için özellikle neleri şart koşuyor?

Ek I, tüm hizmetler için genel gereklilikler (Bölüm III) ve e-ticaret için üç ek gereklilik (Bölüm IV(g)) belirler.

GereklilikMağazada nerede karşınıza çıkarKaynak
Erişilebilir web sitesi ve mobil uygulamaTema, şablonlar, arayüz ekleyen uygulamalarEk I, III(c)
Hizmetin nasıl işlediğine dair erişilebilir formatlarda bilgiKargo, iade ve yardım sayfalarıEk I, III(b)
Sunuyorsanız, erişilebilirlik bilgisi veren destek hizmetleriMüşteri hizmetleri, canlı sohbet, telefonEk I, III(d)
Sorumlu iktisadi işletmecinin sağlaması halinde ürün erişilebilirlik bilgileriÜrün sayfalarıEk I, IV(g)(i)
Erişilebilir kimlik tespiti, güvenlik ve ödeme işlevleriGiriş, hesap, ödeme adımlarıEk I, IV(g)(ii)
Aynı ilkeleri karşılayan kimlik tespiti yöntemleri, elektronik imzalar ve ödeme hizmetleriÖdeme ve doğrulama adımlarıEk I, IV(g)(iii)

Ürün bilgisi maddesi kolayca gözden kaçabilir: Bir üretici bir ürün için erişilebilirlik bilgisi sağlıyorsa, ürün sayfanız bu bilgiyi müşteriye aktarmalıdır.

Online mağaza hangi erişilebilirlik bilgilerini yayımlamak zorunda?

Hizmetinizin erişilebilirlik gerekliliklerini nasıl karşıladığını açıklayan bilgileri genel hüküm ve koşullarınızda ya da eşdeğer bir belgede yayımlamanız gerekir.

Madde 13(2), hizmet sağlayıcıların bu bilgileri Ek V'e göre hazırlamasını, yazılı ve sözlü biçimde ve engelli bireyler için erişilebilir bir şekilde kamuya açıklamasını ve hizmet sürdüğü müddetçe saklamasını şart koşar. Ek V'e göre bu bilgiler, uygun olduğu durumlarda şunları içermelidir:

  1. Hizmetin erişilebilir formatlarda genel bir tanımı.
  2. Hizmetin nasıl işlediğini anlamak için gereken tanımlar ve açıklamalar.
  3. Hizmetin Ek I'deki ilgili gereklilikleri nasıl karşıladığının açıklaması.

Ek V ayrıca hizmeti sunma sürecinizin ve izleme yönteminizin hizmeti nasıl uyumlu tuttuğunu göstermenizi ister. Pratik bir yaklaşım, alt bilgiden (footer) bağlantı verilen ve koşullarınızda atıfta bulunulan bir erişilebilirlik sayfası hazırlamaktır. Bu sayfada şunları belirtin:

  • test ettiğiniz standart (örneğin WCAG 2.2 AA seviyesi veya EN 301 549);
  • ürünlere göz atma, sepet, sipariş tamamlama ve ödeme adımlarının yardımcı teknolojilerle nasıl çalıştığı;
  • bilinen sorunlar ve etkilenen her işlemi tamamlamanın alternatif yolu;
  • müşterilerin, yazılı olmayan bir kanal da dahil olmak üzere, erişilebilirlik konusunda nasıl yardım alabileceği;
  • siteyi en son ne zaman incelediğiniz ve ne sıklıkla yeniden test ettiğiniz.

Hizmetiniz uyumlu değilse Madde 13(4), düzeltici önlem almanızı ve hizmetin sunulduğu üye devletlerin yetkili makamlarını bilgilendirmenizi şart koşar.

EAA'yı kim denetliyor, cezalar neler?

Her üye devlet kendi yetkili makamlarını belirler ve kendi yaptırımlarını koyar; bu nedenle uygulama ülkeden ülkeye değişir.

Üye devletler hizmetleri denetlemek, şikayetleri takip etmek ve düzeltici önlemleri doğrulamak (Madde 23) ve tüketicilerin ya da onlar adına hareket eden kuruluşların ulusal hukuk uyarınca yasal yollara başvurabilmesini sağlamak (Madde 29) zorundadır. Yaptırımlar etkili, orantılı ve caydırıcı olmalı; uyumsuzluğun ciddiyetini ve etkilenen kişi sayısını yansıtmalıdır (Madde 30).

22 Ekim 2026 itibarıyla iki ulusal örnek:

ÜlkeUlusal mevzuatE-ticaretten sorumlu makamAzami yaptırım
İrlandaS.I. No. 636 of 2023 (yeni sekmede açılır)Competition and Consumer Protection Commission (Rekabet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu)Seri yargılamada (summary conviction) A sınıfı para cezası veya 6 ay hapis; iddianameyle yapılan yargılamada (on indictment) 60.000 EUR'ya kadar para cezası veya 18 ay hapis
AlmanyaBarrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG § 37 (yeni sekmede açılır))Federal eyaletlerin ortak makamı olan MLBF; 26 Eylül 2025'ten beri tam yetkili (Bavyera Ticaret Denetim Dairesi (yeni sekmede açılır))Uyumsuz bir hizmet sunmak veya sağlamak için 100.000 EUR'ya kadar para cezası

Diğer üye devletler farklı makamlar ve tutarlar uygular; bu nedenle satış yaptığınız her ülkeyi ayrı ayrı kontrol edin.

Mağazanız AB dışındaysa EAA yine de geçerli mi?

Direktifteki tanımlar, kuralları AB merkezli işletmelerle sınırlamaz.

Madde 3(4), hizmet sağlayıcıyı Birlik pazarında hizmet sunan veya hizmetini Birlik'teki tüketicilere teklif eden herhangi bir kişi olarak tanımlar. Yükümlülükler, hizmetin sunulduğu üye devletlerin makamlarına karşı yerine getirilir (Madde 13(4) ve 14(8)). Birleşik Krallık, ABD, Türkiye veya başka bir yerden bilinçli olarak AB'deki tüketicilere satış yapıyorsanız, kurallar size uygulanıyormuş gibi plan yapın ve durumunuzu bir avukatla teyit edin.

Shopify ve WooCommerce mağazaları önce neyi kontrol etmeli?

İşe mağazanın kontrolünüzde olan kısımlarından başlayın, çünkü düzeltmelerin çoğu orada yapılacaktır.

Shopify

Shopify'ın erişilebilirlik beyanı (yeni sekmede açılır) (son güncelleme 7 Temmuz 2025), ödeme adımlarının (Checkout) WCAG 2.2 A/AA'ya göre test edildiğini belirtiyor ve satıcıların tema kodu üzerinde tam kontrole sahip olduğunu not ediyor. Bu durumda şunlardan siz sorumlu kalırsınız:

  1. Tema şablonları: ana sayfa, koleksiyon, ürün, sepet ve arama sayfaları.
  2. Arayüz öğesi ekleyen uygulamalar: yorum widget'ları, açılır pencereler (pop-up) ve canlı sohbet gibi.
  3. İçerik: görsellerin alternatif metinleri (alt text), bağlantı metinleri, başlıklar ve renk kontrastı.
  4. Alt bilgiden (footer) ve hizmet şartlarınızdan bağlantı verilen bir erişilebilirlik bilgileri sayfası.

WooCommerce

WooCommerce, 10.0 sürümünün (14 Temmuz 2025) çekirdek WordPress veya erişilebilirliğe hazır (accessibility-ready) bir temayla kullanıldığında WCAG 2.2 AA seviyesine tam uyumlu (yeni sekmede açılır) olduğunu söylüyor. Mağaza sahiplerine yönelik ipuçları (yeni sekmede açılır) ise erişilebilirliğe hazır bir tema seçmenizi, eklentileri kurmadan önce test etmenizi ve fare kullanmadan arama yapabildiğinizi, sepete ürün ekleyebildiğinizi ve ödemeyi tamamlayabildiğinizi kontrol etmenizi öneriyor. Temalar, sayfa oluşturucular ve ödeme eklentileri bu temel düzeyi bozabilir; bu yüzden mağazayı müşterilerinizin gördüğü haliyle test edin.

Ücretsiz tarama, sayfalarınızda hangi otomatik kontrollerin başarısız olduğunu gösterir. EAA Hazırlık Raporu ise bu hataları EN 301 549'un 9. bölümüyle eşleştirir ve yukarıda açıklanan erişilebilirlik bilgilerinin bir taslağını incelemeniz için hazırlar. Otomatik kontroller tek başına uyumluluğu doğrulayamaz; bu nedenle klavye ve ekran okuyucuyla manuel test de yapın.

Sık sorulan sorular

Avrupa Erişilebilirlik Yasası online mağazalara ne zamandan beri uygulanıyor?

28 Haziran 2025'ten beri uygulanıyor. (AB) 2019/882 sayılı Direktifin 31. maddesi uyarınca üye devletlerin ulusal mevzuatlarını 28 Haziran 2022'ye kadar kabul etmeleri ve 28 Haziran 2025'ten itibaren uygulamaları gerekiyordu.

Küçük online mağazam EAA'dan muaf mı?

Mikro işletmeyse, yani 10'dan az çalışanı varsa ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı en fazla 2 milyon EUR ise hizmet gerekliliklerinden muaftır. Bu büyüklüğün üzerindeki işletmelere kurallar uygulanır; belgelenmiş temel değişiklik veya orantısız yük değerlendirmeleri ise saklıdır.

EAA hangi WCAG sürümünü şart koşuyor?

Direktifin kendisi bir WCAG sürümü belirtmez. EAA'yı desteklemek için hazırlanan EN 301 549 V4.1.1, web gerekliliklerini WCAG 2.2 AA seviyesiyle uyumlu hale getirir. Bu nedenle bir online mağaza için pratik hedef WCAG 2.2 AA'dır.

Online mağazanın sunması gereken erişilebilirlik bilgileri nelerdir?

Hizmetinizin erişilebilirlik gerekliliklerini nasıl karşıladığına dair, genel hüküm ve koşullarınızda veya eşdeğer bir belgede yayımlanan bir açıklamadır. Ek V'e göre bu bilgiler hizmeti erişilebilir formatlarda tanımlamalı, hizmetin nasıl işlediğini açıklamalı ve ilgili her gerekliliğin nasıl karşılandığını anlatmalıdır.

EAA, AB dışındaki mağazalar için geçerli mi?

Direktif, AB pazarında hizmet sunan veya hizmetini AB'deki tüketicilere teklif eden herkesi kapsar ve tanımları AB'de yerleşik olmayı şart koşmaz. AB'deki tüketicilere satış yapan AB dışı mağazalar, ulusal yasaların kendilerine nasıl uygulandığı konusunda hukuki danışmanlık almalıdır.

Kaynaklar

Tüm rehberler